Şok indeksi
Kalp hızı ÷ sistolik kan basıncı — hipovolemik şokun yatak başı göstergesi
- European trauma bleeding guideline 2023
Kaynaklar son kontrol: 2026-10-13
Şok indeksi
Kalp hızı ÷ sistolik kan basıncı — hipovolemik şokun yatak başı göstergesi
Beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri, pacemaker, ağrı, anksiyete ve gebelik oranı değiştirir. Aralıklar erişkin travma verilerinden alınmıştır; çocuklarda yaşa göre düzeltilmiş eşikler geçerlidir. Normal değer gizli kanamayı dışlamaz.
Yorumlama
| < 0,7 — olağan aralık | Sağlıklı erişkinler genellikle 0,5 ile 0,7 arasındadır (Avrupa travma kanaması kılavuzu 2023). |
|---|---|
| 0,7–0,99 — yükselmiş | Olağan aralığın üzerinde. Kanayan travma hastalarında ≥ 0,8–1,0 değerleri artan masif transfüzyon gereksinimiyle ilişkilidir. |
| 1,0–1,39 — orta şok | TraumaRegister DGU analizinde grup III (Mutschler 2013): mortalite %22,9; yoğun bakıma kadar hastaların %31'ine ≥ 10 ünite kan gerekti. |
| ≥ 1,4 — ağır şok | Grup IV (Mutschler 2013): mortalite %39,8; hastaların %57'sine ≥ 10 ünite kan gerekti. |
Şok indeksi nedir?
Şok indeksi, kalp hızının sistolik kan basıncına oranıdır. Allgöwer ve Burri 1967'de Deutsche Medizinische Wochenschrift'te dolaşım bozukluğunun basit bir göstergesi olarak tanımladı. Alman TraumaRegister DGU'nun geniş bir analizi (Mutschler 2013) dört şok indeksi grubunu transfüzyon gereksinimi ve mortaliteyle ilişkilendirdi; Avrupa travma kanaması kılavuzu (2023) kullanımını önerir.
Ne zaman kullanılır?
- Travma hastalarında hipovolemik veya hemorajik şokun hızlı değerlendirilmesi.
- Kan basıncı henüz 'normal'ken hemodinamik bozulmanın erken fark edilmesi.
- Masif transfüzyon aktivasyonu dahil hastane öncesi ve acil servis triyajı.
Ne zaman kullanılmaz?
- Kalp hızının yükselemediği beta bloker kullanan veya pacemaker'lı hastalar.
- Yaşa göre düzeltilmiş eşikler olmadan çocuklar.
Nasıl hesaplanır?
Şok indeksi = kalp hızı (/dk) ÷ sistolik kan basıncı (mmHg)
Klinik ipuçları ve sınırlamalar
- Beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri, pacemaker, ağrı, anksiyete ve gebelik oranı değiştirir. Aralıklar erişkin travma verilerinden alınmıştır; çocuklarda yaşa göre düzeltilmiş eşikler geçerlidir. Normal değer gizli kanamayı dışlamaz.
- Erişkinlerde normal değerler yaklaşık 0,5–0,7'dir.
- Gidişat bilgilendiricidir: kan basıncı stabilken yükselen değer süregiden kanamayı düşündürür.
- Avrupa kılavuzu (2023), hipovolemik şok ve transfüzyon gereksinimini değerlendirmek için şok indeksi ve/veya nabız basıncını önerir.
- Varyantları modifiye şok indeksi (kalp hızı ÷ OAB) ve yaş × şok indeksidir.
Sık sorulan sorular
Normal şok indeksi nedir?
Sağlıklı erişkinlerde yaklaşık 0,5 ile 0,7 arası.
Hangi şok indeksi şoku gösterir?
Travma verilerinde 1,0 ve üzeri değerler şoku gösterir; TraumaRegister DGU analizinde ≥ 1,4 yüksek transfüzyon gereksinimli ağır şoku tanımladı.
Şok indeksi nasıl hesaplanır?
Kalp hızını (atım/dk) sistolik kan basıncına (mmHg) bölün, ör. 110 ÷ 100 = 1,1.
Kanıt ve kılavuzlar
- Birincil kaynak: Allgöwer M, Burri C. „Schockindex“. Dtsch Med Wochenschr 1967;92(43):1947-1950.
- Mutschler M, Nienaber U, Münzberg M et al. The Shock Index revisited – a fast guide to transfusion requirement? A retrospective analysis on 21,853 patients derived from the TraumaRegister DGU. Crit Care 2013;17(4):R172.
- Rossaint R et al. The European guideline on management of major bleeding and coagulopathy following trauma: sixth edition. Crit Care 2023;27:80 — recommendation 5.
- Koch E, Lovett S, Nghiem T, Riggs RA, Rech MA. Shock index in the emergency department: utility and limitations. Open Access Emerg Med 2019;11:179-199.
Başka bir sorun mu var?
Medelix klinik soruları güncel kılavuzlar ve çalışmalardan yanıtlar — her ifade kaynağıyla.
Medelix'e Şok indeksi hakkında sorİlgili hesaplayıcılar
Bu hesaplayıcıyı sitenize ekleyinWeb sitenizde, intranetinizde veya ders materyalinizde ücretsiz kullanın. Aşağıdaki kodu kopyalayın.
<iframe src="https://medelix.ai/tr/embed/shock-index" title="Şok indeksi – Medelix" width="100%" height="620" style="border:0;max-width:720px" loading="lazy"></iframe>
<p><a href="https://medelix.ai/tr/hesaplayicilar/sok-indeksi">Medelix Şok indeksi hesaplayıcı</a></p>Hekimler ve tıp öğrencileri içindir. Bu araçlar klinik değerlendirmeyi destekler, yerine geçmez. Sonuçları her zaman orijinal kaynak ve yerel protokollerinizle karşılaştırın.