Alveolo-arteriyel oksijen gradyanı (A-a gradyanı)
Kan gazından alveolo-arteriyel O₂ farkı, kPa cinsinden (mmHg girişi de kabul edilir)
Kaynaklar son kontrol: 2026-10-13
Alveolo-arteriyel oksijen gradyanı (A-a gradyanı)
Kan gazından alveolo-arteriyel O₂ farkı, kPa cinsinden (mmHg girişi de kabul edilir)
Deniz seviyesi barometrik basıncı ve RQ 0,8 varsayılır; yüksek rakımda gradyan olduğundan yüksek hesaplanır. Yaşa göre normal değerler yalnızca oda havası için geçerlidir. Önce birimi seçin — o birim için akla yatkın olmayan değerler hesaplanmaz.
Yorumlama
| < 1,1 kPa (< 8,5 mmHg) | Oda havasında her erişkin yaşta beklenen aralıkta. |
|---|---|
| 1,1–3,8 kPa — yaşla karşılaştırın | Oda havasında yaşa göre beklenen (yaş/4 + 4 mmHg): 20 yaş ≈ 1,2 kPa, 40 yaş ≈ 1,9 kPa, 60 yaş ≈ 2,5 kPa, 80 yaş ≈ 3,2 kPa. Bunun üzerindeyse gradyan artmıştır. |
| ≥ 3,9 kPa (≥ 29 mmHg) | Oda havasında her erişkin yaş için yüksek: ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğu, şant veya difüzyon kısıtlılığı. Oksijen desteğinde gradyan FiO₂ ile artar ve yaş normları geçerli değildir. |
Alveolo-arteriyel oksijen gradyanı (A-a gradyanı) nedir?
Alveolo-arteriyel (A-a) oksijen gradyanı, basitleştirilmiş alveoler gaz denkleminden hesaplanan alveoler oksijen basıncı ile ölçülen arteriyel PaO₂ arasındaki farktır. Hipoventilasyon veya düşük inspire oksijene bağlı hipoksemiyi (normal gradyan) ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğu, şant veya difüzyon kısıtlılığına bağlı hipoksemiden (artmış gradyan) ayırır. Normal gradyan yaşla artar; Mellemgaard'ın sağlıklı erişkinlerdeki klasik verilerine göre ortalama yaklaşık 2,5 + 0,21 × yaş mmHg'dir.
Ne zaman kullanılır?
- Açıklanamayan hipokseminin arter kan gazıyla değerlendirilmesi
- Saf hipoventilasyonun (ör. opioid, nöromüsküler güçsüzlük) parankimal veya vasküler akciğer nedenlerinden ayrılması
- Avrupa laboratuvarlarının çoğunun kullandığı kPa değerleriyle kan gazı yorumunun öğretilmesi
Ne zaman kullanılmaz?
- Oksijen desteği altındayken yaş normlarıyla karşılaştırma — gradyan FiO₂ ile artar
- Barometrik basınç düzeltilmeden yüksek rakımda
- Venöz veya kapiller örnekler
Nasıl hesaplanır?
PAO₂ = FiO₂ × (Pb − PH₂O) − PaCO₂ / 0,8 Pb = 101,3 kPa (760 mmHg), PH₂O = 6,3 kPa (47 mmHg), RQ = 0,8 A-a gradyanı = PAO₂ − PaO₂ (sonuç kPa; mmHg girişi ÷ 7,5) Oda havasında yaşa göre beklenen ≈ (yaş/4 + 4) mmHg; Mellemgaard ortalaması 2,5 + 0,21 × yaş mmHg
Klinik ipuçları ve sınırlamalar
- Deniz seviyesi barometrik basıncı ve RQ 0,8 varsayılır; yüksek rakımda gradyan olduğundan yüksek hesaplanır. Yaşa göre normal değerler yalnızca oda havası için geçerlidir. Önce birimi seçin — o birim için akla yatkın olmayan değerler hesaplanmaz.
- Yüksek PaCO₂ ile birlikte normal gradyan hipoventilasyonu, artmış gradyan ise akciğer kaynaklı bir sorunu düşündürür.
- kPa cinsinden pratik kural (yaş/4 + 4 mmHg) yaklaşık (yaş/4 + 4) ÷ 7,5 kPa olur — 60 yaşta yaklaşık 2,5 kPa.
- Maske ve nazal kanülle verilen gerçek FiO₂ belirsizdir; düşük akımlı oksijende gradyan yalnızca yaklaşık bir değerdir.
- RQ'nun 0,8 alınması bir varsayımdır; beslenme ve metabolizmayla değişir ve sonucu biraz etkiler.
Sık sorulan sorular
Normal A-a gradyanı kPa olarak nedir?
Oda havasında genç erişkinlerde yaklaşık 1–2 kPa'ya kadar; yaygın (yaş/4 + 4) mmHg tahminine göre 80 yaşta yaklaşık 3 kPa'ya yükselir.
Hesaplayıcı hangi formülü kullanıyor?
PAO₂ = FiO₂ × (barometrik basınç − su buharı basıncı) − PaCO₂/0,8; deniz seviyesinde 101,3 kPa (760 mmHg) ve su buharı 6,3 kPa (47 mmHg). Gradyan = PAO₂ − PaO₂.
Sonuç neden kPa olarak gösteriliyor?
Avrupa laboratuvarlarının çoğu kan gazını kPa ile bildirir. mmHg girişi de mümkündür — önce birimi seçin; dönüşüm 1 kPa = 7,50 mmHg ile yapılır.
A-a gradyanı negatif olabilir mi?
Fizyolojik olarak hayır. Negatif sonuç genellikle FiO₂, PaCO₂ veya PaO₂ girişinin hatalı olduğunu ya da örneğin karıştığını gösterir.
Kanıt ve kılavuzlar
- Birincil kaynak: Mellemgaard K. The alveolar-arterial oxygen difference: its size and components in normal man. Acta Physiol Scand 1966;67(1):10-20 — as summarised with the simplified alveolar gas equation in Murray & Nadel's Textbook of Respiratory Medicine, 6th ed., chapter 'Pulmonary Function Testing' (open access via PMC7158317).
- Age-expected gradient (age/4 + 4) mmHg as used in: Alveolar arterial gradient and respiratory index in predicting the outcome of COVID-19 patients. Arch Acad Emerg Med 2022;10(1):e28.
Başka bir sorun mu var?
Medelix klinik soruları güncel kılavuzlar ve çalışmalardan yanıtlar — her ifade kaynağıyla.
Medelix'e Alveolo-arteriyel oksijen gradyanı (A-a gradyanı) hakkında sorİlgili hesaplayıcılar
- PaO₂/FiO₂ oranı (Berlin ARDS ağırlığı)Berlin tanımına göre ARDS ağırlık derecelendirmesiyle oksijenasyon indeksi; PaO₂ kPa veya mmHg
- ROX indeksi (yüksek akımlı nazal oksijen)Hipoksemik solunum yetmezliğinde yüksek akımlı nazal oksijen tedavisinin başarı veya başarısızlığını öngörür
- Anyon açığıMetabolik asidozun sınıflandırılması
Bu hesaplayıcıyı sitenize ekleyinWeb sitenizde, intranetinizde veya ders materyalinizde ücretsiz kullanın. Aşağıdaki kodu kopyalayın.
<iframe src="https://medelix.ai/tr/embed/aa-gradient" title="Alveolo-arteriyel oksijen gradyanı (A-a gradyanı) – Medelix" width="100%" height="620" style="border:0;max-width:720px" loading="lazy"></iframe>
<p><a href="https://medelix.ai/tr/hesaplayicilar/alveolo-arteriyel-oksijen-gradyani">Medelix Alveolo-arteriyel oksijen gradyanı (A-a gradyanı) hesaplayıcı</a></p>Hekimler ve tıp öğrencileri içindir. Bu araçlar klinik değerlendirmeyi destekler, yerine geçmez. Sonuçları her zaman orijinal kaynak ve yerel protokollerinizle karşılaştırın.