4AT (deliryum taraması)
Akut bakımda erişkinlerde deliryum ve bilişsel bozukluk için hızlı tarama
- SIGN 157
- AWMF S3 Delir 2025
Kaynaklar son kontrol: 2026-10-13
4AT (deliryum taraması)
Akut bakımda erişkinlerde deliryum ve bilişsel bozukluk için hızlı tarama
4AT © 2011–2014 Alasdair MacLullich, Tracy Ryan ve Helen Cash, CC BY 4.0; madde metinleri burada kısaltılmıştır ve Türkçe ifadeler resmi 4AT çevirisi değil, Medelix çevirisidir — resmi sürüm the4at.com'dadır. Bir tarama aracıdır, tanı değildir. Yoğun bakımda bunun yerine CAM-ICU veya ICDSC önerilir.
Yorumlama
| 0 — deliryum veya ağır bilişsel bozukluk olası değil | 4. madde için bilgi eksikse deliryum yine de mümkündür. |
|---|---|
| 1–3 — olası bilişsel bozukluk | Deliryum daha az olası; sonuç olası bir bilişsel bozukluğa işaret eder. |
| ≥ 4 — olası deliryum ± bilişsel bozukluk | Tanı değildir: olası deliryum için pozitif tarama sonucudur; tanı ve nedenler klinik değerlendirmeyle belirlenir. |
4AT (deliryum taraması) nedir?
4AT, iki dakikadan kısa süren ve özel eğitim gerektirmeyen dört maddelik bir deliryum ve bilişsel bozukluk tarama testidir. Edinburgh'da Alasdair MacLullich ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş (sürüm 1.2, 2014) ve hastanede yatan yaşlılarda doğrulanmıştır (Bellelli, Age Ageing 2014). CC BY 4.0 lisansıyla ücretsiz kullanılabilir; SIGN 157 ve Alman AWMF S3 deliryum kılavuzu (2025) tarafından önerilir.
Ne zaman kullanılır?
- Acil servise başvuran veya dahili/cerrahi servislere yatırılan yaşlı hastalar.
- Uykulu veya ajite olanlar dahil akut konfüzyon şüphesi olan hastalar.
- Ameliyat sonrası veya klinik durum değiştiğinde tekrarlayan tarama.
Ne zaman kullanılmaz?
- Yoğun bakım hastaları — orada CAM-ICU veya ICDSC önerilir.
- Çocuk ve ergenler — doğrulanmamıştır.
- DSM/ICD kriterlerine göre tam tanısal değerlendirmenin yerine.
Nasıl hesaplanır?
| Kriter | Puan |
|---|---|
| 1. Uyanıklık | |
| Normal (tam uyanık, ajite değil) veya uyandıktan sonra < 10 sn süren hafif uykululuk | 0 |
| Belirgin anormal (belirgin uykulu ya da ajite/hiperaktif) | 4 |
| 2. AMT4: yaş, doğum tarihi, bulunulan yer, içinde bulunulan yıl | |
| Hata yok | 0 |
| 1 hata | 1 |
| 2 veya daha fazla hata ya da test edilemiyor | 2 |
| 3. Dikkat: yılın aylarını geriye doğru sayma | |
| 7 veya daha fazla ay doğru | 0 |
| Başlıyor ama < 7 ay doğru ya da reddediyor | 1 |
| Test edilemiyor (başlayamıyor: hasta, uykulu, dikkatsiz) | 2 |
| 4. Akut değişiklik veya dalgalı seyir | |
| Hayır | 0 |
| Evet | 4 |
Klinik ipuçları ve sınırlamalar
- 4AT © 2011–2014 Alasdair MacLullich, Tracy Ryan ve Helen Cash, CC BY 4.0; madde metinleri burada kısaltılmıştır ve Türkçe ifadeler resmi 4AT çevirisi değil, Medelix çevirisidir — resmi sürüm the4at.com'dadır. Bir tarama aracıdır, tanı değildir. Yoğun bakımda bunun yerine CAM-ICU veya ICDSC önerilir.
- Test edilemeyen hastalar 2. ve 3. maddelerde 'test edilemiyor' puanı alır; böylece çok uykulu hastalar da pozitif çıkar.
- 4. madde için yakınlardan, bakım verenlerden, dosyadan veya ekipten bilgi gerekir.
- 2021 meta-analizinde birleşik duyarlılık ve özgüllük her biri yaklaşık %88'di.
- 1–3 puan deliryumdan çok bilişsel bozukluğu düşündürür ama deliryumu dışlamaz.
Sık sorulan sorular
4AT'yi kullanmak ücretsiz mi?
Evet. CC BY 4.0 lisansıyla yayımlanmıştır; yazarlar ve lisans belirtildiği sürece izin, ücret veya kayıt gerekmez.
Hangi 4AT skoru deliryumu düşündürür?
4 ve üzeri puan, bilişsel bozuklukla birlikte veya tek başına olası deliryumu gösterir; bu bir tarama sonucudur, tanı değildir.
Dört 'A' nedir?
Alertness (uyanıklık), AMT4 (oryantasyon soruları), Attention (ayları geriye sayma) ve Acute change (akut değişiklik veya dalgalı seyir).
4AT demansı olan hastalarda kullanılabilir mi?
Evet, demansı olanlar dahil hastanede yatan yaşlılarda doğrulanmıştır; ancak deliryum ve demans örtüştüğü için pozitif sonuç tek başına ikisini ayırt etmez.
Kanıt ve kılavuzlar
- Birincil kaynak: 4AT version 1.2 © 2011–2014 Alasdair MacLullich, Tracy Ryan and Helen Cash, licensed under CC BY 4.0. Validation: Bellelli G et al. Validation of the 4AT, a new instrument for rapid delirium screening: a study in 234 hospitalised older people. Age Ageing 2014;43(4):496-502.
- Bellelli G et al. Age Ageing 2014;43(4):496-502.
- Tieges Z et al. Diagnostic accuracy of the 4AT for delirium detection in older adults: systematic review and meta-analysis. Age Ageing 2021;50(3):733-743.
- SIGN 157. Risk reduction and management of delirium, 2019 — '4AT should be used … in emergency department and acute hospital settings'.
- S3-Leitlinie Delir im höheren Lebensalter (AWMF-Register 109-001), 2025 — Empfehlungen 2.7–2.9.
- Creative Commons Attribution 4.0 International licence.
Başka bir sorun mu var?
Medelix klinik soruları güncel kılavuzlar ve çalışmalardan yanıtlar — her ifade kaynağıyla.
Medelix'e 4AT (deliryum taraması) hakkında sorİlgili hesaplayıcılar
Bu hesaplayıcıyı sitenize ekleyinWeb sitenizde, intranetinizde veya ders materyalinizde ücretsiz kullanın. Aşağıdaki kodu kopyalayın.
<iframe src="https://medelix.ai/tr/embed/4at" title="4AT (deliryum taraması) – Medelix" width="100%" height="620" style="border:0;max-width:720px" loading="lazy"></iframe>
<p><a href="https://medelix.ai/tr/hesaplayicilar/4at-deliryum-taramasi">Medelix 4AT (deliryum taraması) hesaplayıcı</a></p>Hekimler ve tıp öğrencileri içindir. Bu araçlar klinik değerlendirmeyi destekler, yerine geçmez. Sonuçları her zaman orijinal kaynak ve yerel protokollerinizle karşılaştırın.