KTBT – Pediatri: Nütrisyonel raşitizm
TUSZorluk: ortaSon güncelleme:
Yalnızca anne sütüyle beslenmiş ve hiç D vitamini profilaksisi almamış 14 aylık erkek çocukta el bileklerinde genişleme, kostokondral bileşkelerde belirginleşme (raşitik rozary) ve bacaklarda eğrilik saptanıyor. Serum alkalen fosfataz yüksek, 25(OH)D düşük bulunuyor; el bileği grafisinde metafizlerde fırçalaşma ve çanaklaşma vardır.
Bu hastanın tedavisi için en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap ve açıklama
Doğru cevap: B. En az 2000 IU/gün D vitamini en az 3 ay boyunca ve günlük 500 mg kalsiyum
Klinik, biyokimyasal ve radyolojik bulgular nütrisyonel raşitizm ile uyumludur. Global Consensus (2016) önerilerine göre tedavide önerilen minimum D vitamini dozu en az 3 ay süreyle 2000 IU/gün'dür. Uzlaşının yaşa göre doz tablosunda bu hastanın grubu (12 ay–12 yaş) için 90 gün boyunca 3000–6000 IU/gün ya da tek doz 150.000 IU önerilir; ardından 600 IU/gün idame verilir. Uzlaşı günlük tedaviyi ilk seçenek olarak önerir; Türkiye'de sık kullanılan tek yüksek doz oral (stoss) tedavi, özellikle uyumun sorun olduğu durumlarda pratik bir alternatiftir. Yaş ve kilodan bağımsız olarak, D vitamini tedavisiyle birlikte diyet ya da destek şeklinde günlük 500 mg oral kalsiyum rutin olarak verilmelidir. Tedaviye yanıt 3 ay sonra yeniden değerlendirilmelidir. 400 IU/gün, ilk 12 ayda raşitizmi önlemek için önerilen profilaktik dozdur; tanı konmuş raşitizmi tedavi etmek için yeterli değildir. Emziren annelere D vitamini verilmesi bebeğe doğrudan D vitamini verilmesinin yerini tutmaz.
Şıkların açıklaması
- A. 400 IU/gün D vitaminiYanlış. 400 IU/gün profilaksi dozudur; aktif raşitizmin tedavisinde yetersizdir.
- B. En az 2000 IU/gün D vitamini en az 3 ay boyunca ve günlük 500 mg kalsiyumDoğru. Uzlaşı: en az 3 ay ≥2000 IU/gün D vitamini (bu yaşta 3000–6000 IU/gün × 90 gün veya tek doz 150.000 IU) ve buna eşlik eden günlük 500 mg kalsiyum.
- C. Yalnızca günlük 500 mg kalsiyumYanlış. D vitamini eksikliği olan raşitizmde yalnızca kalsiyum yeterli değildir.
- D. En az 2000 IU/gün D vitamini; kalsiyum alımına dikkat etmeye gerek yokturYanlış. Uzlaşı, D vitamini tedavisine yaş ve kilodan bağımsız olarak 500 mg/gün kalsiyum eklenmesini önerir.
- E. Yalnızca annenin D vitamini almasını sağlamakYanlış. Anneye D vitamini verilmesi, raşitizmli çocuğun doğrudan tedavisinin yerini tutmaz.
Akılda tut
Nütrisyonel raşitizm tedavisi: en az 3 ay ≥2000 IU/gün D vitamini (12 ay–12 yaş: 3000–6000 IU/gün × 90 gün veya tek doz 150.000 IU) + 500 mg/gün kalsiyum; 400 IU/gün yalnızca profilaksi dozudur.
Kaynaktan
“For treatment of nutritional rickets, the minimal recommended dose of vitamin D is 2000 IU/d (50 μg) for a minimum of 3 months. ... Oral calcium, 500 mg/d ... should be routinely used in conjunction with vitamin D”