TTBT – Mikrobiyoloji: Clostridium botulinum
TUSZorluk: kolaySon güncelleme:
Evde konserve edilmiş fasulye yedikten 1 gün sonra 45 yaşındaki kadında bulanık görme, göz kapaklarında düşüklük ve yutma güçlüğü başlıyor; ardından kollarda ve solunum kaslarında ilerleyici flask güçsüzlük gelişiyor. Bilinci tamamen açık, işitmesi normaldir. Ateşi yoktur.
Bu tablodan sorumlu toksinin etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap ve açıklama
Doğru cevap: B. Nöromüsküler kavşakta presinaptik uçtan asetilkolin salınımını engellemek
Evde konserve gıda sonrası bulanık görme, pitoz ve disfaji ile başlayıp inen tarzda ilerleyen flask paralizi, bilinç ve işitmenin korunması botulizmi düşündürür. Clostridium türleri endospor oluşturan, zorunlu anaerop, gram-pozitif basillerdir ve bilinen en güçlü biyolojik toksinlerden ikisini üretir: botulinum nörotoksini (BoNT) ve tetanoz nörotoksini (TeNT). BoNT gastrointestinal sistem, yara veya akciğerden kana geçtikten sonra motor nöronların nöromüsküler kavşaklarına taşınır, presinaptik membrana geri dönüşümsüz bağlanır ve asetilkolinin presinaptik uçtan nöromüsküler kavşağa salınımını engeller. Sonuç kas aktivitesinin kaybı ve flask paralizidir. Buna karşılık TeNT retrograd olarak merkezi sinir sistemindeki inhibitör nöronlara ulaşır ve GABA salınımını engelleyerek kontrolsüz kas spazmlarına (spastik paralizi) yol açar.
Şıkların açıklaması
- A. Merkezi sinir sistemindeki inhibitör nöronlardan GABA salınımını engellemekYanlış. Bu tetanoz toksininin mekanizmasıdır; spastik tablo oluşturur.
- B. Nöromüsküler kavşakta presinaptik uçtan asetilkolin salınımını engellemekDoğru. BoNT presinaptik membrana bağlanarak asetilkolin salınımını engeller ve flask paraliziye yol açar.
- C. Postsinaptik asetilkolin reseptörlerine karşı antikor oluşturmakYanlış. Postsinaptik reseptör antikorları miyastenia gravisin mekanizmasıdır.
- D. Hücrede adenilat siklazı sürekli aktive ederek cAMP'yi artırmakYanlış. Adenilat siklaz aktivasyonu kolera toksini gibi enterotoksinlerin mekanizmasıdır.
- E. Uzama faktörü-2'yi (EF-2) inaktive ederek protein sentezini durdurmakYanlış. EF-2 inaktivasyonu difteri toksininin mekanizmasıdır.
Akılda tut
Botulinum toksini nöromüsküler kavşakta asetilkolin salınımını engeller (flask paralizi); tetanoz toksini MSS'de GABA salınımını engeller (spastik paralizi).
Kaynaktan
“it is transferred to the neuromuscular junctions of motor neurons where it binds irreversibly to presynaptic membranes and prevents the release of acetylcholine from the presynaptic terminal of motor neurons into the neuromuscular junction.”