KTBT – Psikiyatri: Bipolar bozuklukta lityum tedavisi
TUSZorluk: kolaySon güncelleme:
Bipolar I bozukluk tanısı alan 32 yaşındaki erkek hastaya ilk kez lityum karbonat başlanıyor.
NICE önerilerine göre plazma lityum düzeyi izlemi ve hedef aralığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Cevap ve açıklama
Doğru cevap: A. İlk düzey başlangıçtan 1 hafta sonra ve her doz değişikliğinden 1 hafta sonra bakılır; hedef 0,6–0,8 mmol/L'dir
Lityumun terapötik aralığı dardır ve toksisite riski nedeniyle plazma düzeyi düzenli izlenmelidir. NICE CG185 kılavuzuna göre plazma lityum düzeyi tedavi başlandıktan 1 hafta sonra ve her doz değişikliğinden 1 hafta sonra ölçülmeli, düzeyler stabil olana kadar haftalık izleme sürdürülmelidir. İlk kez lityum başlanan kişilerde plazma lityum düzeyinin 0,6–0,8 mmol/L arasında tutulması hedeflenir. Bu aralığın belirgin üzerindeki değerler (ör. 1,5 mmol/L ve üstü) toksisite riskini artırır; 0,2–0,4 mmol/L gibi düşük düzeyler ise tedavi için yetersizdir. Düzey izlemi klinik yanıtın değerlendirilmesinin yerini tutmaz, ancak güvenli ve etkili tedavi için zorunludur.
Şıkların açıklaması
- A. İlk düzey başlangıçtan 1 hafta sonra ve her doz değişikliğinden 1 hafta sonra bakılır; hedef 0,6–0,8 mmol/L'dirDoğru. NICE: başlangıçtan ve her doz değişikliğinden 1 hafta sonra düzey; ilk kez başlananlarda hedef 0,6–0,8 mmol/L.
- B. İlk düzey ancak 3 ay sonra bakılır; hedef 1,2–1,5 mmol/L'dirYanlış. İlk düzey 1 hafta sonra bakılır; 1,2–1,5 mmol/L hedef aralık değildir.
- C. Düzey izlemi gerekmez; doz yalnızca klinik yanıta göre ayarlanırYanlış. Dar terapötik aralık nedeniyle düzey izlemi zorunludur.
- D. İlk düzey başlangıçtan 1 hafta sonra bakılır; hedef 1,5–2,0 mmol/L'dirYanlış. 1,5–2,0 mmol/L toksik aralığa yakın/içindedir; hedef değildir.
- E. Düzey yalnızca yan etki ortaya çıkarsa bakılır; hedef 0,2–0,4 mmol/L'dirYanlış. Düzey rutin olarak izlenir; 0,2–0,4 mmol/L tedavi için yetersizdir.
Akılda tut
Lityum başlanınca 1 hafta sonra ve her doz değişikliğinden 1 hafta sonra düzey bakılır; ilk kez başlananlarda hedef 0,6–0,8 mmol/L'dir.
Kaynaktan
“Measure plasma lithium levels 1 week after starting lithium and 1 week after every dose change, and weekly until the levels are stable. Aim to maintain plasma lithium level between 0.6 and 0.8 mmol per litre”