KTBT – Acil tıp: Anafilaksi
TUSZorluk: kolaySon güncelleme:
70 kg ağırlığındaki 35 yaşındaki erkek, arı sokmasından 10 dakika sonra yaygın ürtiker, dudaklarda şişlik, hışıltılı solunum ve baş dönmesiyle getiriliyor. Kan basıncı 80/50 mmHg, nabız 124/dk'dır.
İlk yapılması gereken tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap ve açıklama
Doğru cevap: C. 0,5 mg adrenalin (1 mg/mL konsantrasyonda 0,5 mL) uyluk anterolateraline intramüsküler
Cilt bulgularına eşlik eden solunum yolu tutulumu ve hipotansiyon anafilaksiyi gösterir. Dünya Alerji Örgütü (WAO) 2020 rehberine göre anafilaksinin birinci basamak ilacı intramüsküler adrenalindir. Sağlık profesyonellerinin uygulayacağı doz 0,01 mg/kg, en fazla 0,5 mg'dır; erişkinde bu 1 mg/mL (1:1000) adrenalinden 0,5 mL'ye karşılık gelir. Enjeksiyon kuadriseps kasının vastus lateralis bölümüne (uyluk anterolateraline) yapılır ve belirtiler sürerse 5–15 dakikada bir tekrarlanır. Antihistaminikler, glukokortikoidler ve beta-2 agonistler ikinci basamak ilaçlardır; H1 antihistaminiklerin anafilaksi tedavisindeki rolü sınırlıdır ve daha çok deri bulgularını hafifletir. İnhale bronkodilatörler, süren belirtilerde tekrarlanan intramüsküler adrenalinin alternatifi değildir.
Şıkların açıklaması
- A. IV feniramin (H1 antihistaminik)Yanlış. H1 antihistaminikler ikinci basamaktır; hipotansiyon ve hava yolu ödemini düzeltmez.
- B. IV metilprednizolonYanlış. Glukokortikoidler ikinci basamak ilaçlardır ve etkileri geç başlar.
- C. 0,5 mg adrenalin (1 mg/mL konsantrasyonda 0,5 mL) uyluk anterolateraline intramüskülerDoğru. İlk tedavi 0,01 mg/kg (en fazla 0,5 mg) IM adrenalin, uyluk anterolateraline.
- D. 1 mg adrenalin IV bolusYanlış. Seyreltilmemiş 1 mg IV bolus kardiyak arest dozudur; dolaşımı olan hastada ciddi aritmi riski taşır.
- E. Yalnızca nebülize salbutamolYanlış. Bronkodilatörler IM adrenalinin alternatifi değildir.
Akılda tut
Anafilakside ilk tedavi uyluk anterolateraline 0,01 mg/kg (erişkinde en fazla 0,5 mg) IM adrenalindir; gerekirse 5–15 dakikada bir tekrarlanır.
Kaynaktan
“The dose recommended for use by healthcare professionals is 0.01 mg/kg of body weight, to a maximum total dose of 0.5 mg, given by the intramuscular route”