TTBT – Farmakoloji: Antipsikotik yan etkileri
TUSZorluk: ortaSon güncelleme:
Ajitasyon nedeniyle birkaç gündür yüksek doz haloperidol uygulanan 38 yaşındaki erkek hastada bilinç bulanıklığı, 40,1 °C ateş, yaygın kurşun boru tarzı rijidite, terleme ve dalgalı kan basıncı gelişiyor. Serum CK 18.000 U/L'dir. Haloperidol kesilmiş, soğutma ve IV sıvı ile yoğun destek tedavisi başlanmış olmasına rağmen tablo ağırlaşıyor.
Bu aşamada eklenmesi en uygun ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap ve açıklama
Doğru cevap: A. Bromokriptin
Nöroleptik malign sendrom (NMS), dopamin reseptör antagonistlerinin kullanımı veya dopaminerjik ilaçların hızla kesilmesiyle ilişkili, hayatı tehdit eden bir sendromdur. Hemen tüm nöroleptiklerle bildirilmiş olsa da haloperidol ve flufenazin gibi tipik antipsikotiklerle daha sıktır. Klasik bulgular mental durum değişikliği, ateş, kas rijiditesi ve otonom instabilitedir. Tedavi; sorumlu ilacın hemen kesilmesi, komplikasyonları önlemeye yönelik agresif destek tedavisi ve ağır olgularda farmakolojik tedaviden oluşur. Dirençli NMS'de en sık kullanılan ampirik ilaçlar bir dopamin agonisti olan bromokriptin mesilat ve kas gevşetici dantrolen sodyumdur. Sendrom dopaminerjik bir ilacın hızla kesilmesine bağlıysa, ilacın yeniden başlanması belirtileri düzeltebilir. Metoklopramid, proklorperazin ve antipsikotikler dopamin reseptörlerini bloke ettiği için tabloyu kötüleştirir.
Şıkların açıklaması
- A. BromokriptinDoğru. Dirençli NMS'de dopamin agonisti bromokriptin (veya dantrolen) kullanılır.
- B. MetoklopramidYanlış. Metoklopramid bir D2 antagonistidir ve NMS'yi kötüleştirebilir.
- C. RisperidonYanlış. Başka bir antipsikotiğe geçmek dopamin blokajını sürdürür.
- D. Haloperidol dozunun artırılmasıYanlış. Sorumlu ilaç derhal kesilmelidir; doz artırımı tabloyu ağırlaştırır.
- E. ProklorperazinYanlış. Proklorperazin bir fenotiyazin türevi dopamin antagonistidir.
Akılda tut
NMS'de dopamin antagonisti kesilir, destek tedavisi verilir; dirençli olgularda bromokriptin veya dantrolen eklenir.
Kaynaktan
“The empiric medications most frequently used for refractory NMS include bromocriptine mesylate, a dopamine agonist, and dantrolene sodium, a muscle relaxant.”