KTBT – Gastroenteroloji: Akut varis kanaması
TUSZorluk: ortaSon güncelleme:
Alkole bağlı sirozu olan 58 yaşındaki erkek hasta masif hematemez ile acil servise getiriliyor. Kan basıncı 92/58 mmHg, nabız 112/dk'dır. Damar yolları açılıp sıvı resüsitasyonu başlatılmıştır; ateşi yoktur.
Endoskopi öncesinde bu hastaya yapılması gereken en uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap ve açıklama
Doğru cevap: A. Vazoaktif ilaç (terlipressin, somatostatin veya oktreotid) ve profilaktik antibiyotik başlanması
Sirotik hastada üst GİS kanaması akut varis kanaması kabul edilerek yönetilir. Baveno VII uzlaşısına göre varis kanamasından şüphelenildiğinde vazoaktif ilaçlar (terlipressin, somatostatin, oktreotid) mümkün olan en kısa sürede başlanmalı ve 2–5 gün sürdürülmelidir. Antibiyotik profilaksisi, üst GİS kanamasıyla başvuran sirotik hastada tedavinin ayrılmaz parçasıdır ve başvurudan itibaren başlanmalıdır; enfeksiyon bulgusu beklenmez. Hemodinamik resüsitasyonun ardından endoskopi 12 saat içinde (stabil değilse güvenli olur olmaz) yapılmalıdır. Eritrosit transfüzyonu konservatif yapılmalı, hedef hemoglobin 7–8 g/dL olmalıdır; aşırı transfüzyon portal basıncı artırır. Balon tamponad ise yalnızca dirençli kanamada kesin tedaviye (ör. TIPS) köprü olarak kullanılır.
Şıkların açıklaması
- A. Vazoaktif ilaç (terlipressin, somatostatin veya oktreotid) ve profilaktik antibiyotik başlanmasıDoğru. Baveno VII: vazoaktif ilaç en kısa sürede başlanmalı, antibiyotik profilaksisi başvurudan itibaren verilmelidir.
- B. IV propranolol ile hızlı kalp hızı kontrolüYanlış. Akut kanamada hipotansif hastaya IV beta bloker verilmez; non-selektif beta blokerler profilaksi amaçlıdır.
- C. Antibiyotiğin yalnızca ateş veya lökositoz gelişirse başlanmasıYanlış. Antibiyotik profilaksisi enfeksiyon bulgusu beklenmeden başvuruda başlanır.
- D. İlk basamak tedavi olarak balon tamponad uygulanmasıYanlış. Balon tamponad yalnızca dirençli kanamada kesin tedaviye köprü olarak kullanılır.
- E. Hemoglobin 10 g/dL'nin üzerine çıkana kadar liberal eritrosit transfüzyonuYanlış. Transfüzyon konservatif yapılmalıdır; hedef hemoglobin 7–8 g/dL'dir.
Akılda tut
Sirotik hastada akut varis kanamasında vazoaktif ilaç + antibiyotik profilaksisi hemen başlanır, endoskopi 12 saat içinde yapılır.
Kaynaktan
“In suspected variceal bleeding, vasoactive drugs (terlipressin, somatostatin, octreotide) should be started as soon as possible and continued for 2–5 days. ... Antibiotic prophylaxis is an integral part of therapy for patients with cirrhosis presenting with upper gastrointestinal bleeding”