KTBT – Gastroenteroloji/Hematoloji: Demir eksikliği anemisi
TUSZorluk: kolaySon güncelleme:
66 yaşındaki erkek hasta halsizlik yakınmasıyla başvuruyor. Hemoglobin 10,1 g/dL, MCV 74 fL, ferritin 8 ng/mL bulunuyor. Gastrointestinal yakınması yok, NSAİİ kullanmıyor. Tam idrar tetkiki normal, çölyak serolojisi negatif.
Bu hastada bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap ve açıklama
Doğru cevap: C. Gastroskopi ve kolonoskopi
Mikrositer anemi ve çok düşük ferritin demir eksikliği anemisini (DEA) doğrular. Premenopozal kadınlarda DEA'nın sık nedeni menstrüel kayıp iken, erişkin erkeklerde ve postmenopozal kadınlarda DEA çoğunlukla gastrointestinal sistemden kronik kan kaybına bağlıdır ve kolon ya da özofagogastrik kanserin ilk bulgusu olabilir. British Society of Gastroenterology (BSG) 2021 kılavuzu, yeni tanı DEA'lı erkeklerde ve postmenopozal kadınlarda ilk basamak GİS incelemesi olarak gastroskopi ve kolonoskopiyi (çift yönlü endoskopi) önerir; kolonoskopiye uygun olmayanlarda BT kolonografi makul alternatiftir. İlk incelemeye idrar tetkiki ve çölyak taraması da dahildir (bu hastada normal). İnce bağırsak (ör. kapsül endoskopi) ancak kaliteli çift yönlü endoskopi negatif olup demir tedavisine yanıt yetersizse veya DEA tekrarlarsa değerlendirilir. Demir tedavisi başlanabilir, ancak etiyolojinin araştırılmasının yerini tutmaz.
Şıkların açıklaması
- A. Oral demir başlayıp 3 ay sonra yalnızca hemoglobin kontrolü yapmakYanlış. Demir tedavisi verilebilir; ancak yaşlı erkekte GİS malignitesi dışlanmadan yalnızca izlem kabul edilemez.
- B. Kemik iliği aspirasyonuYanlış. Ferritin düşüklüğüyle doğrulanmış DEA'da kemik iliği incelemesi gerekmez.
- C. Gastroskopi ve kolonoskopiDoğru. BSG, erkeklerde ve postmenopozal kadınlarda yeni DEA'da ilk basamak GİS incelemesi olarak gastroskopi + kolonoskopiyi önerir.
- D. İlk basamak olarak kapsül endoskopiYanlış. İnce bağırsak incelemesi, çift yönlü endoskopi negatifse ve yanıt yetersiz/tekrarlayan DEA varsa düşünülür.
- E. Hemoglobin elektroforeziYanlış. Ferritinin belirgin düşük olması talasemi taşıyıcılığından çok demir eksikliğini gösterir; elektroforez bir sonraki adım değildir.
Akılda tut
Erkeklerde ve postmenopozal kadınlarda yeni demir eksikliği anemisinde ilk GİS incelemesi gastroskopi + kolonoskopidir.
Kaynaktan
“We recommend that in men and postmenopausal women with newly diagnosed IDA, gastroscopy and colonoscopy should generally be the first-line GI investigations. In those not suitable for colonoscopy, CT colonography is a reasonable alternative”