Serum ozmolalitesi (hesaplanan)

Nasıl hesaplanır?

Hesaplanan ozmolalite = 2 × Na + glukoz + üre (hepsi mmol/L) Konvansiyonel birimler: 2 × Na + glukoz (mg/dL)/18 + BUN (mg/dL)/2,8 Üre (mg/dL) × 10/60,056 = mmol/L Ozmolal açık = ölçülen − hesaplanan ozmolalite

Klinik ipuçları ve sınırlamalar

• Hesaplanan bir değerdir, ölçüm değildir: Ölçülmeyen ozmolleri (etanol, metanol, etilen glikol, mannitol) yakalamaz; bu yüzden ölçülen değerle arasındaki ozmolal açık önemlidir. Üre hücre zarlarından serbestçe geçtiği için sonuç efektif (tonisite) değil total ozmolalitedir.
• Ozmolal açık = ölçülen − hesaplanan ozmolalite; Smithline ve Gardner yaklaşık 10 mOsm/kg üzerindeki açığı anormal kabul etti, ancak normal aralık geniştir ve normal açık toksik alkol alımını dışlamaz.
• Yüksek açığın en sık nedeni etanoldür; bazı formüller hesaplamaya etanolü (mmol/L) ekler.
• Üre etkisiz bir ozmoldür: efektif ozmolalite (tonisite) = 2 × Na + glukoz.
• Türkiye'de laboratuvarlar çoğunlukla BUN yerine mg/dL cinsinden üre bildirir; bu yüzden ayrı bir üre birimi seçeneği vardır (üre mg/dL × 10/60,056 = mmol/L).

Sık sorulan sorular

Kanıt ve kılavuzlar

1. Birincil kaynak: Smithline N, Gardner KD Jr. Gaps — anionic and osmolal. JAMA 1976;236(14):1594-1597.
2. Spasovski G, Vanholder R, Allolio B et al. Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. Eur J Endocrinol 2014;170(3):G1-G47 (ESE, ESICM, ERBP).

İlgili hesaplayıcılar

• Anyon açığıMetabolik asidozun sınıflandırılması
• Hiperglisemide düzeltilmiş sodyumYüksek glukozun dilüsyon etkisine göre düzeltilmiş sodyum (Hillier katsayısı 2,4)
• Glukoz mg/dL → mmol/LKan veya plazma glukozunu mg/dL'den mmol/L'ye dönüştürme
• Üre mmol/L → BUN mg/dLSI birimindeki üreyi (mmol/L) ABD'deki kan üre azotuna (BUN, mg/dL) dönüştürme