LDL kolesterol (Friedewald)
mmol/L cinsinden hesaplanan LDL-K, ESC/EAS 2019 hedeflerine göre
- ESC/EAS 2019 dyslipidaemia guideline
Kaynaklar son kontrol: 2026-10-13
LDL kolesterol (Friedewald)
mmol/L cinsinden hesaplanan LDL-K, ESC/EAS 2019 hedeflerine göre
Trigliserit 4,5 mmol/L'nin üzerindeyse geçersizdir; çok düşük LDL-K'da veya tok hipertrigliseridemide giderek yanıltıcı olur — bu durumlarda doğrudan ölçülen LDL-K daha güvenilirdir. LDL-K hedefi hastanın toplam kardiyovasküler risk kategorisine bağlıdır.
Yorumlama
| < 1,4 mmol/L | Çok yüksek risk için ESC/EAS 2019 hedefini karşılar (< 1,4 mmol/L ve başlangıca göre ≥ %50 azalma). Düşük LDL-K'da Friedewald tahmini daha az doğrudur. |
|---|---|
| 1,4 – < 1,8 mmol/L | Yüksek risk hedefini (< 1,8 mmol/L) karşılar, çok yüksek risk hedefinin üzerindedir. |
| 1,8 – < 2,6 mmol/L | Orta risk hedefini (< 2,6 mmol/L) karşılar. |
| 2,6 – < 3,0 mmol/L | Yalnızca düşük risk hedefini (< 3,0 mmol/L) karşılar. |
| 3,0 – < 4,9 mmol/L | ESC/EAS 2019'un tüm LDL-K hedeflerinin üzerinde. Tedavi gereksinimi toplam KV riske (ör. SCORE2) bağlıdır. |
| ≥ 4,9 mmol/L | Belirgin yüksek: LDL-K > 4,9 mmol/L tek başına yüksek risk kategorisi demektir (ESC 2019/2021). Ailesel hiperkolesterolemi olası nedenler arasındadır. |
LDL kolesterol (Friedewald) nedir?
Friedewald formülü, total kolesterolden HDL kolesterolü ve VLDL kolesterol tahminini (mmol/L'de trigliserit ÷ 2,2) çıkararak standart lipid panelinden LDL kolesterolü hesaplar. Friedewald, Levy ve Fredrickson tarafından 1972'de ultrasantrifüjle karşılaştırılarak yayımlanmıştır. Birçok Avrupa laboratuvarında hâlâ varsayılan hesaplanan LDL-K'dır ve ESC/EAS 2019 kılavuzu tedavi hedeflerini mmol/L LDL-K olarak verir.
Ne zaman kullanılır?
- Laboratuvar raporunda yalnızca total kolesterol, HDL-K ve trigliserit varken LDL-K tahmini.
- Lipid düşürücü tedavi sırasında LDL-K'nın ESC/EAS 2019 risk temelli hedefleriyle karşılaştırılması.
- Ailesel hiperkolesterolemi ile uyumlu olabilen belirgin yüksek LDL-K'nın saptanması.
Ne zaman kullanılmaz?
- Trigliserit 4,5 mmol/L (400 mg/dL) üzerinde — formül geçersizdir.
- Tip III disbetalipoproteinemi veya şilomikronemi.
- Yoğun tedavi altında çok düşük LDL-K — doğrudan ölçülen LDL-K veya non-HDL-K daha güvenilirdir.
Nasıl hesaplanır?
LDL-K = TK − HDL-K − TG / 2,2 (tüm değerler mmol/L) mg/dL ile: LDL-K = TK − HDL-K − TG / 5 TG > 4,5 mmol/L (400 mg/dL) ise geçersizdir
Klinik ipuçları ve sınırlamalar
- Trigliserit 4,5 mmol/L'nin üzerindeyse geçersizdir; çok düşük LDL-K'da veya tok hipertrigliseridemide giderek yanıltıcı olur — bu durumlarda doğrudan ölçülen LDL-K daha güvenilirdir. LDL-K hedefi hastanın toplam kardiyovasküler risk kategorisine bağlıdır.
- Bölen mmol/L'de 2,2, mg/dL'de 5'tir — birimlerin karıştırılması en sık hatadır.
- Non-HDL kolesterol (TK − HDL-K) açlık gerektirmez; ESC bunu ikincil hedef olarak kullanır.
- LDL-K hedefleri (ESC/EAS 2019): çok yüksek risk < 1,4, yüksek < 1,8, orta < 2,6, düşük < 3,0 mmol/L.
- Tek başına LDL-K > 4,9 mmol/L yüksek risk özelliğidir.
Sık sorulan sorular
mmol/L cinsinden Friedewald formülü nedir?
LDL-K = total kolesterol − HDL-K − trigliserit / 2,2; tüm değerler mmol/L.
Friedewald formülü ne zaman kullanılamaz?
Trigliserit 4,5 mmol/L'yi (400 mg/dL) aştığında ve tip III hiperlipoproteinemide. Çok düşük LDL-K'da da doğruluğu azalır.
Çok yüksek riskli hastada LDL hedefi nedir?
ESC/EAS 2019 kılavuzu LDL-K < 1,4 mmol/L (55 mg/dL) ve başlangıca göre en az %50 azalma önerir.
LDL mg/dL'den mmol/L'ye nasıl çevrilir?
mg/dL değeri 38,67'ye bölünür (ör. 100 mg/dL ≈ 2,6 mmol/L).
Kanıt ve kılavuzlar
- Birincil kaynak: Friedewald WT, Levy RI, Fredrickson DS. Estimation of the concentration of low-density lipoprotein cholesterol in plasma, without use of the preparative ultracentrifuge. Clin Chem 1972;18(6):499-502.
- Mach F et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J 2020;41:111-188.
Başka bir sorun mu var?
Medelix klinik soruları güncel kılavuzlar ve çalışmalardan yanıtlar — her ifade kaynağıyla.
Medelix'e LDL kolesterol (Friedewald) hakkında sorİlgili hesaplayıcılar
Bu hesaplayıcıyı sitenize ekleyinWeb sitenizde, intranetinizde veya ders materyalinizde ücretsiz kullanın. Aşağıdaki kodu kopyalayın.
<iframe src="https://medelix.ai/tr/embed/ldl-friedewald" title="LDL kolesterol (Friedewald) – Medelix" width="100%" height="620" style="border:0;max-width:720px" loading="lazy"></iframe>
<p><a href="https://medelix.ai/tr/hesaplayicilar/ldl-kolesterol-friedewald">Medelix LDL kolesterol (Friedewald) hesaplayıcı</a></p>Hekimler ve tıp öğrencileri içindir. Bu araçlar klinik değerlendirmeyi destekler, yerine geçmez. Sonuçları her zaman orijinal kaynak ve yerel protokollerinizle karşılaştırın.